doner-kavsak

Şehirde Sizi İlk O Karşılar: Dönel Kavşak Kullanımı

Yol Arkadaşı
Garenta Pro 7 Dakikalık Okuma

Daha önce hiç gitmediğiniz bir şehre seyahat ettiğinizde sizi ilk olarak, şehrin merkezine yönlendiren dönel kavşaklar karşılar. Genellikle boş olmasına alışık olduğumuz bu kavşaklar, tatil dönemlerinde sizi beklenmedik bir yoğunlukla karşılayabilir. Eğer daha önce hiç gitmediğiniz bir şehirde bu kavşaklara hızlı ve temkinsiz bir biçimde girerseniz kazaya sebebiyet verebilir ya da seyahatinizi tehlikeye sokabilirsiniz. Diğer yandan, dönel kavşakların ölümlü ve yaralanmalı kazaları %85’e varan oranlarla azaltabilme gücüne sahip olduğu biliniyor. Bu nedenle önemli olan, kavşakları doğru şekilde kullanmak. İş seyahatlerinizi riske atmamak ve güvenli bir yolculuk için araba sürüş teknikleri arasında büyük bir öneme sahip olan dönel kavşak kullanımını ve dönel kavşaklara özel kuralları inceleyelim.

 

Dönel Kavşakların Tarihi

 

Bilinen en eski uzun mesafe yollarından biri, 2700 kilometrelik uzunluğa sahip olan ve Akdeniz’i, Anadolu ve Güneybatı Asya üzerinden Basra Körfezi’ne bağlayan Kral Yolu’dur. Ne zaman inşa edildiği kesin olmamakla birlikte Kral Yolu isminin Persler tarafından MÖ 6. yüzyılda verildiği biliniyor. Sokak, cadde ve kavşakların ortaya çıkışı ise 20. yüzyıla uzanıyor. 1904 yılında New York’ta  yapılan “Columbus Circle” dünyanın ilk dönel kavşağı olarak kabul ediliyor. 1907 yılında inşa edilen “Place Charles de Gaulle” ise Avrupa’daki ilk dönel kavşak olarak kabul ediliyor.

 

Bugün birçok kıtada trafiğin rahatlaması ve daha kurallı bir şekilde ilerlemesi görevini üstlenen kavşaklar hemen her şehir, kasa ve köyde bulunuyor. Ancak ne yazık ki özellikle Türkiye’de kavşakta araba kullanımıyla ilgili eğitimler çok sınırlı kalıyor ve birçok sürücü, araba sürüş eğitimi almış olmasına rağmen bu konuyla ilgili pek fazla bilgiye sahip değil. Bu nedenle filo sahiplerine ve uzun dönem araç kiralayan ve bu hizmeti sıklıkla kullanan şirketlere, tıpkı genel trafik kurallarında olduğu gibi dönel kavşakla ilgili kuralların da sürücüler tarafından benimsetilmesi görevi düşüyor.

 

 

Geçiş Üstünlüğü ve Diğer Kurallar

 

Dönel kavşaklar, aracın kavşağa gelinen noktada hızını düşürmesi ve kavşaktaki bütün araçların aynı yönde olması nedeniyle kazaları büyük oranda önler. Mantıklı alan kullanımı artıran ve basit yapısı sayesinde yakıt tüketimini de azaltan bu ‘akıllı yollar’, “dur-kalk”ları minimize ederek çevrenin korunmasına da yardımcı olur. Ancak ülkemizde dönel kavşak kullanımının ve temel kuralların pek bilinmemesi nedeniyle dönel kavşaklar genellikle trafik ışıklarıyla birlikte kullanılıyor ve bu durum dönel kavşakların sağlıklı doğasına oldukça aykırı bir tablo oluşturuyor. Trafik akışının merkezi bir ada etrafında yönlendirildiği ve ada etrafındaki araçların ilk geçiş hakkına sahip olduğu işaretlerle belirlenmiş kavşak tipi olarak adlandırılan dönel kavşaklarda uyulması gereken temel kurallar aşağıdaki gibidir:

 

  • Kavşağa yaklaşırken yavaşlanılmalı ve kavşak içinde durulmamalıdır.
  • Kavşağa giriş yaparken ve kavşağı terk ederken yayalara yol verilmelidir.
  • Kavşağa girmek için beklenmeli ve trafik akışı rahatladığında kavşağa giriş yapılmalıdır.
  • Kavşaktan çıkış yaparken sağ sinyal lambası kullanılmalıdır.
  • Kavşak içerisindeki bisikletliler dahil tüm araçlara yol verilmelidir.
  • Geniş ve uzun araçlar, kavşağa yaklaşırken kavşak içerisinde ve çıkışında birden fazla şeridi kullanabilirler. Bu nedenle kavşak içerisinde bu tür araçların manevra alanına girilmemeli ve araçlar sollanmaya çalışılmamalıdır.
  • Kavşak çıkışının kaçırılması durumunda, merkez ada etrafında tekrar dönülerek çıkışa yeniden yakalayarak kavşağı terk edilmelidir.

 

Dönek kavşaklarda karmaşa ve kazalara yol açan bir diğer durum ise geçiş üstünlüğünün bilinmemesinden kaynaklanır. Hangi durumlarda hangi araçlar için geçiş üstünlüğü bulunduğuna da hızlıca göz atalım:

 

  • Yaralı ve acil hastaların taşındığı ve bunlara ilk ve acil yardım yapılması için kullanılan ambulans ve özel amaçlı taşıtlarla yaralı ve acil hasta taşıyan diğer araçlar, (Mavi-kımızı veya mavi tepe lambası bulunur.)
  • İtfaiye araçları vb. acil müdahale araçları, (Kırmızı tepe lambası bulunur.)
  • Sanık veya suçluları takip eden ya da genel güvenlik ve asayiş amaçlı olay yerine intikal eden zabıta araçları, (Mavi-kımızı veya mavi tepe lambası bulunur.)
  • Trafik güvenliğini koruma veya trafik kazasına el koyma amacı ile olay veya kaza yerine giden trafik hizmetlerine ait araçlar, (Mavi-kımızı veya mavi tepe lambası bulunu.r)
  • Yolun yapım ve bakımından sorumlu, belediye vb. kuruluşa ait kar ve buz temizliği çalışmalarında görevli araçlar, (Mavi tepe lambası bulunur.)
  • Sadece acil durumları içermek üzere sivil savunma hizmetlerine ait araçlar, (Kırmızı tepe lambası bulunur.)
  • Hizmetin devamı süresince koruma araçları ile korunan araçlar. (Mavi tepe lambası bulunur.)

 

 

Dönel kavşakta diğer geçiş hakkı kuralları ve durumları ise aşağıdaki gibidir:

 

  • Bütün sürücüler, geçiş üstünlüğüne sahip olan araçlara ve paralel geçmekte olan tramvaylara,
  • Paralel geçen tramvay hattı bulunan kara yoluna çıkan sürücüler, bu yoldan geçen araçlara,
  • Bölünmüş yola çıkan sürücüler, bu yoldan gelen araçlara,
  • Tali yoldan ana yola çıkan sürücüler, ana yoldan gelen araçlara,
  • Dönel kavşağa gelen sürücüler, dönel kavşak içindeki araçlara,
  • Geçiş yolundan kara yoluna çıkan sürücüler, kara yolundan gelen araçlara,
  • Dönüş yapan sürücüler, paralel geçmekte olan araçlara öncelik vermek durumundadır.

 

YORUM YAP