Elektrikli Otomobillerle İlgili Bilmeniz Gerekenler

Yol Arkadaşı
Garenta Pro 11 Dakikalık Okuma

Çağımızın otomobil trendi yaklaşık 10 yıl önce elektrikli otomobillerin uzun mesafeler kat edebilmesiyle bir anda değişti. Günümüzde elektrikli otomobillerin menzili 450 kilometreye kadar ulaştı ve her geçen gün gelişmeye devam ediyorlar. Filonuz için mantıklı bir seçenek olabilecek elektrikli otomobiller ile ilgili bilmeniz gereken tüm bilgileri sizin için derledik.

 

Benzinli ve Dizel Otomobillerin Sonu mu Geliyor?

 

Sorumuz biraz uzun olabilir ama cevabı çok kısa: “Evet”. Fosil yakıt ile çalışan araçların sonuna yaklaşıyoruz. Yaklaşık 100 yıldır bizleri yalnız bırakmayan otomobillerde büyük bir değişimin eşiğindeyiz. Bunun iki temel sebebi bulunuyor. Birincisi kuşkusuz çevre ve Avrupa bu konu da oldukça katı önlemler alıyor. 2017 yılının ortalarında Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron tarafından açıklanan karar ile 2040 yılından itibaren Fransa’da fosil yakıt kullanan araç kalmayacak. Diğer devletlerin de benzer önlemler alması ve karbon ayak izini büyük oranda düşürmesi bekleniyor. İkincisi konu ise verim. Benzinli ya da dizel otomobillerin verim konusunda elektrikli otomobillere yaklaşabilmesi günümüz teknolojisiyle imkansıza yakın. Verimli oluşu ve günden güne popülerleşmeleri nedeniyle çok sevilen otomobil modellerinin ardı ardına elektrikli seçenekleri karşımıza çıkıyor. Örneğin ülkemizde oldukça beğenilen Volkswagen Golf’ün tamamen elektrikle çalışan modeli e-Golf, 2014 yılında tanıtıldı.

 

Karbon Ayak İzi Nedir?

 

Bir insanın ulaşım, ısınma ve satın aldığı herhangi bir şey için atmosfere salınan karbon gazına “karbon ayak izi” deniyor. Tabii burada en önemli noktalardan biri, otomobil seçimi. Fosil yakıtlı otomobillerin, özellikle de dizel otomobillerin çok yüksek CO2 salınımı bulunuyor. Elektrikli otomobillerde ise bu oran oldukça düşük ve karbon ayak izini ölçümlemek için sadece aracınızı şarj etmek için üretilen elektrik için salınan CO2 miktarı baz alınıyor. Karbon ve ekolojik ayak izinizi hesaplamak istiyorsanız linke tıklayabilirsiniz.

 

 

Nicola Tesla ve Tesla Motors

 

2000’li yıllara ulaştığımızda, fosil yakıtlı araçlarla kafayı bozanlar için kullanılan “petrolhead” kavramı, ters taraftan okunduğunda aynı dönemde elektrikli araçların ne denli normal karşılanmaya hazır olduğunun sinyalleri olarak da görülebilir. Ancak ne yazık ki, 2000’lerin ortalarına dek elektrikli otomobillerin en verimlileri dahi, performans anlamında fosil yakıtla çalışan araçların yanına bile yaklaşamıyordu. Günümüzde kullandığımız birçok elektrikli alette kullanılan alternatif akım ile çalışmalarına başlayan Nikola Tesla’dan ismini alan Tesla Motors, bu oyuna yeni bir soluk getirdi ve 2008’de büyük bir atağa geçti. Tamamen elektrikli otomobil Tesla Roadster çıktığı günlerde ise tüm çevrelerde büyük yankı uyandırdı ve Mercedes gibi büyük şirketlerin gözünü bu yeni teknolojiye dikmesine neden oldu. Mercedes, markanın %10 hissesini satın aldı ve teknik destek vermeye başladı.  

 

Elektrikli Otomobiller Neler Vaat Ediyor?

 

Petrolhead’seniz motorun çıkardığı o devasa gürültüyü ve devir göstergelerini çok seviyorsunuzdur. Ancak elektrikli otomobiller bu şekilde çalışmıyor. Benzin ya da dizel otomobillerde bulunan inanılmaz derecede karmaşık teknoloji, içerisinde sekmanlar, valfler, supaplar ve diğer onlarca parçayı barındırıyor. Bu parçaların her biri ayrı ayrı hareket ediyor ve dakikada binlerce devire ulaşıyor. Adeta kusursuz çalışan bu sistemin en büyük sorunu ise verim. Fosil yakıt içerisinde bulunan enerjinin yaklaşık olarak %70’i ses ve ısı olarak; %10 ise iletişim aşamalarında kayboluyor. Yani 100 litre benzin ya da dizel yakıt tükettiğiniz zaman bunun sadece 30 litresini verimli olarak kullanabiliyorsunuz. Elektrik motorlarında ise %80’lere varan verim söz konusu. Bunun tabii ki en büyük nedeni, sistemin çok basit olması. Elektrikli araçların motorunda elektrik enerjisini mekanik enerjiye çevirmek için rotor denilen çok eski bir yöntem kullanılır. Sistem, iletkenlerin manyetik alanları değiştirmesi ve iç kısımdaki silindirin dönmesiyle çalışıyor. Çok basit bir sistem olduğu için güç üretilirken enerji kaybı çok az oluyor. Doğru bildiğiniz bazı yanlışlar ise şu şekilde:

 

 

  • Elektrikli otomobiller çok pahalıdır: Bu tamamen yanlış bir düşünce. Tesla Motors’un ön sipariş ile ürettiği Model 3 adlı elektrikli otomobilin Kuzey Amerika satış fiyatı sadece 35 bin dolar. Ancak bir önce duyurulan model olan Model S 110 bin dolara satılmıştı.

 

  • Elektrikli otomobiller yavaştır: En hatalı ön yargılardan biri. Elektrikli otomobillerde hiçbir gecikme olmaz ve gaza bastığınız an tepki alırsınız. Elektrikli otomobiller, 0-100 arası aynı segmentteki araçların neredeyse tamamından daha hızlıdır.

 

  • Elektrikli otomobiller uzun yol yapmaz: Geçmişte bu doğruydu ancak günümüzde elektrikli otomobillerin menzili 500 kilometreye kadar uzadı. Gelişmiş yazılımlar ve güçlendirilen bataryalar bunda oldukça etkili oldu.

 

  • Elektrikli otomobiller tehlikelidir: Elektrikli arabaların bataryaları, genellikle aracın tam altına ve yatay olarak yerleştiriliyor. Ancak bataryanın özel koruma programları olduğu için çarpışma ve benzeri durumlarda tüm bağlantı kesiliyor. Bu nedenle herhangi bir sorun yaşanmıyor.

 

  • Elektrikli otomobillerin bakımı pahalıdır: Bu, tamamen marka bazlı bir önerme. Bazı markalar pil kirası gibi ücretler talep etse de, birçok marka bu tarz taleplerde bulunmuyor ve aksine tam garanti ve bakım desteği sunuyor. Bakım masrafları ise sadece sıvı değişimi ve kontrolden ibaret olduğu için oldukça makul.

 

Elektrikli Otomobil Vergileri

 

Otomobil satın almak istediğiniz zaman çıplak fiyat olarak adlandırılan fiyata ek olarak vergiler ekleniyor. Vergilendirilmiş fiyatlarda ise en büyük yük, Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) ve Katma Değer Vergisi’ne (KDV) ait. KDV tüm otomobiller için %18’ken; elektrikli araç ÖTV oranı %3 ile %15 arasında değişiyor. Benzinli otomobillerde %160’a kadar ulaşan ÖTV oranının ülkemizde bu kadar düşük olmasının nedeni ise çevreci yapısı ve çok satılmaması olarak gösteriliyor. Elektrikli otomobillerde ayrıca Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) de alınmıyor.

 

 

Elektrikli Otomobillerde Hangi Parçalar Var?

 

Elektrikli araçların parçaları markalara göre değişiyor; ancak tamamında motor ve batarya bulunuyor. Bataryadan alınan elektrik enerjisi motor tarafından mekanik enerjiye çevriliyor. Fren enerjisi de elektrik enerjisine dönüştürülerek bataryaya ekleniyor. Honda’nın üzerinde çalıştığı hidrojen yakıt pili kullanan otomobiller ise farklı çalışma mantıkları olduğu için ekstra parçalara ihtiyaç duyuyor. Hidrojen, kimyasal bir reaksiyona sokularak elektrik enerjisi elde ediliyor ve aracın çalışması sağlanıyor. Ayrıca hidrojen pilleri, tıpkı benzin istasyonları gibi merkezlerden kısa bir sürede değiştirilebiliyor.

 

 

Elektrikli Araçlar Nasıl Şarj Edilir?

 

Elektrikli otomobiller konusunda en başarılı şirket, kuşkusuz herkesin favorisi olan Tesla Motors. Öyle ki Tesla’nın Kuzey Amerika’da yüzlerce şarj istasyonu bulunuyor ve dileyen kullanıcılar bu noktalarda şarj işlemini gerçekleştirebiliyor. Elektrikli otomobil sahipleri genellikle şarj işlemlerini evde gerçekleştirmeyi tercih ediyor. Araç şarj edildikten sonra ortalama 4 saat içerisinde 400 kilometre kat edebilecek kadar şarj oluyor. Ayrıca elektrikli otomobiller içerisinde bulunan özel fren teknolojileri sayesinde yavaşladığınızda elde ettiğiniz enerji ile batarya şarj oluyor. Türkiye’de vergi oranlarının yüksek olmasına rağmen elektrik fiyatları, Avrupa’nın bile altında. Bu nedenle elektrikli otomobillerle kat edeceğiniz her kilometre, ortalama 7 ila 10 kuruşa mal oluyor.

 

Elektrikli Otomobil Bakımı Nasıl Yapılır?

 

Elektrikli otomobiller için markaların farklı farklı prosedürleri bulunuyor. En bilinen markalarda 500 bin kilometreye kadar motor bakımı gerekmiyor. Ancak yıllık olarak silecek suyunun ve frenlerin kontrol edilmesi gerekiyor. Ayrıca pillerin soğumasını sağlayan sıvılar da yıllık olarak değişiyor. 500.000 kilometrede ise motorlarda genellikle güç kaybı olmuyor; ancak araçların pillerinin menzilleri 350 kilometrenin altına düşüyor ve dengelenmeleri gerekiyor.

 

Elektrikli Otomobil Modelleri

 

Ülkemizde birçok farklı otomobil markasının distribütörlüğü bulunduğu için elektrikli otomobil bulmak oldukça kolay; ancak Tesla gibi yeni nesil otomobil üreticileri distribütörler ile henüz çalışmıyor. Hatta yeni nesil elektrikli otomobillerden satın almak için önceden sıraya girmeniz ve otomobilinizin üretilmesini beklemeniz gerekiyor. Ancak bazı otomobil şirketleri sizin için Tesla ve diğer distribütörü olmayan markanın otomobillerini getiriyor.

 

Ülkemizde dağıtımı yapılan otomobil markalarını incelediğimizde en yaygın satılan elektrikli otomobiller olarak Renault Zoe ve BMW i3 karşımıza çıkıyor . Dünyada çok beğenilen elektrikli otomobiller ise şöyle:

 

  • Tesla Model S,
  • Tesla Model X,
  • Tesla Roadster,
  • Chevrolet Volt,
  • FIAT 500EV,
  • Nissan Leaf,
  • Renault Twizzy,
  • Smart Fourtwo EV.

 

Elektrikli Otomobiller ve Yüksek Teknoloji

 

Elektrikli motorlar ile çalışan arabaların birçoğunda vites kutusu bulunmuyor ve yine birçoğu özel direksiyon setleri ile geliyor. Otomobil teknolojilerinde şu an için en büyük gelişim olarak otonom sürüş yani sürücüsüz otomobil gösteriliyor. Vites kutusu olmayan ve her tarafı elektronik aletlerle çevrili olan elektrikli otomobiller ile otonom sürüş giderek yakınlaşıyor. Bunun yanında elektrikli otomobillerde bagaj hacimleri ciddi derecede artıyor. Motor, arka koltuğun altında olduğu için hem ön hem de arka tarafta 600 litreyi geçen bagaj hacmi mümkün oluyor.

 

YORUM YAP