debriyaj-nedir-nasil-calisir

Debriyaj Nedir, Nasıl Çalışır?

Yol Arkadaşı
Garenta Pro 5 Dakikalık Okuma

Aracınızın en temel parçalarından biri olan debriyaj, yanlış kullanılması halinde araç sisteminin tamamını etkileyecek büyük çaplı sorunlara neden olabilir. Otomatik vites dünyasına bir türlü alışamayanlardansanız, debriyajla aranız çok iyi olmalı. Aracınızı sık sık bakıma götürmektense bu dostluğa ikinci bir şans vermeyi isteyebilirsiniz. Ancak bunun için dostunuzu iyi tanımanız gerekecek. O halde başlayalım…

 

 

Debriyaj Nedir?

 

Temel işlevi araçlarda vites değiştirmeyi sağlamak olan debriyaj, bu işlemi vites kutusu ile motor arasındaki bağlantıyı keserek gerçekleştiriyor. Motorlu araçlarda motor ve vites kutusu arasında konumlanan ve oldukça büyük bir önem taşıyan debriyaj, diğer adıyla kavrama, aracın ilk hareketinde sorunsuz bir şekilde kalkmasına yardımcı olur. Aracın hareket halinde olduğu durumlarda ise motordan vites kutusuna hareket iletimini geçici olarak kesme görevini üstlenir. Bunun yanı sıra, gerekli durumlarda motorla güç aktarma organlarının bağlantısını kesmeyi de sağlar.

 

Debriyaj Nasıl Çalışır?

 

Araçlar harekete geçmek için ihtiyaç duydukları hıza aniden kavuşamaz. Ani hızlanma yakalamak için aracı zorlamak, araçta çok kuvvetli bir sarsıntı ve gürültüye sebep olur. Düşük hızdan yüksek hıza ya da yüksek hızdan düşük hıza geçmek için devreye debriyaj girer ve vites ile motorun koordinasyonunu sağlayarak, aracın hızlanmasını veya yavaşlamasını sorunsuz bir şekilde gerçekleştirir. Baskı, balata ve bilye olmak üzere üç parçadan oluşan debriyaj, sürtünme kuvvetinden faydalanarak çalışır. Motorun aktif olmasıyla birlikte baskı ve balata, motorla eş zamanlı olarak dönmeye başlar. Bilye, bu iki yapının arasında yer alır ve o da diğer parçalarla birlikte hareket etmeye devam eder. Sürücünün debriyaja basmasıyla birlikte bilye, baskının ortasında yer alan şemsiye adındaki kısma basınç uygular ve balatayı boşa çıkarır. Boşa çıkan balata, motordan aldığı hareketi tekerleklere ve vites dişlisine iletemez hale gelir. Şanzımandaki vites dişlisine güç ulaşmadığı için dişli boşta kendi hızıyla dönmeye başlar. Vitese geçirebilmek için bu dişlinin durması gerekir ve bu görev senkromeç denilen frenleyici parça tarafından gerçekleştirilir. Sürücü vites kolunu itmeye başladığında senkromeç vites dişlisine dayanarak dişlileri sorunsuz birbirine geçmesi için uygun noktalara getirir ve böylece vites sessizce ve sorunsuzca geçirilmiş olur. Vites değiştirme işleminden sonra, sürücü ayağını debriyajdan kaldırdığında, balata yeniden bilye ile baskı arasına sıkışmış olur ve ve güç şanzımana iletilmeye başlanır.

 

Debriyaj Kullanırken Dikkat Edilmesi Gerekenler

 

 

Vites değiştirme işleminin pratik ve hızlı bir şekilde gerçekleştirilebilmesi için debriyajda yer alan kavrama diskinin atalet momentinin düşük olması beklenir. Bu da diskin daha hafif olması gerektirir. Eğer disk büyük boyutta olursa, sürücü kavrama pedalına bastığında disk de özel olarak frenlenir ve vitese geçme işlemi sessiz hale getirilir. Buna ek olarak, özellikle devir saati olan arabalarda sürücünün de debriyaja uygulayacağı kuvveti çok iyi şekilde dengelemesi gerekir. Sol ayakla debriyaja basmalı ve ayağınızı çekerken devir saatini kontrol etmelisiniz. Devir saatinde oynamalar gördüğünüzde ve araba titremeye başladığında rölantiye yani kavrama noktasına ulaşmış olursunuz. İşte bu noktada ayağınızı sabitlemeniz gerekir. Bu esnada sağ ayağınızı fren pedalından çekerek gaza yavaşça basmaya başlamalısınız. Böylece aracın titreme hareketi son bulur ve araç sorunsuzca harekete geçmiş olur. Gaz vermeye devam ederken artık debriyajı yavaş yavaş bırakabilirsiniz. Bu işlem, devir saati olmayan araçlarda da aynı şekilde uygulanmalıdır. Bu adımları izlemenize rağmen, aracınız kavrama noktasına geç ulaşıyorsa ya da hiç ulaşmıyorsa mutlaka debriyaj bakımınızı yaptırmalısınız. Normal şartlarda genel araç bakımının bir parçası olan debriyaj bakımını, debriyajın etkin kullanılamaması halinde daha sık olarak gerçekleştirmek durumunda kalabilirsiniz.

 

YORUM YAP